Analiza Evropske agencije za droge pokazuje da se potrošnja kokaina u brojnim evropskim gradovima održava na visokom nivou, dok kriminalne mreže prilagođavaju rute i metode krijumčarenja. Brojke ne govore o pojedincima, već o trendovima koji predstavljaju izazov za javno zdravlje i bezbjednost.
Borba protiv droga odavno nije samo pitanje policijskih akcija i zapljena. Sve više odgovora dolazi iz laboratorija, gdje se analizom otpadnih voda dobija objektivna slika o prisustvu droga u lokalnim zajednicama. Upravo takvu metodologiju koristi Evropska agencija za droge (EUDA), čiji najnoviji izvještaj pokazuje da kokain ostaje jedna od najzastupljenijih ilegalnih droga u Evropi.
Važno je naglasiti da analiza otpadnih voda ne pokazuje broj korisnika, već procijenjenu količinu metabolita kokaina pronađenih u kanalizacionim sistemima. Zbog toga se ovi podaci koriste kao pokazatelj intenziteta potrošnje u određenim gradovima, a ne kao precizan broj osoba koje koriste ovu drogu.
Španija i Belgija u vrhu evropske statistike
Prema podacima EUDA, među gradovima sa najvećim koncentracijama ostataka kokaina u otpadnim vodama nalaze se Barselona, Ljeida i Santjago de Kompostela u Španiji, kao i Antverpen u Belgiji. Visoke vrijednosti registrovane su i u Amsterdamu, Briselu, Liježu i Granadi.
Istovremeno, analiza pokazuje da je rast prisustva kokaina zabilježen u većem broju evropskih gradova, uključujući pojedine sredine u Sloveniji i Danskoj. Ovakvi trendovi ukazuju da tržište kokaina nije ograničeno na nekoliko velikih evropskih centara, već se mijenja i širi.
Anketa potvrđuje zabrinjavajući trend
Pored analize otpadnih voda, EUDA je sprovela i istraživanje među građanima o upotrebi kokaina tokom prethodnih 12 mjeseci.
Najveći procenat ispitanika koji su izjavili da su koristili kokain zabilježen je u Norveškoj i Holandiji, dok slijede Francuska, Španija i Irska. Posebno zabrinjava činjenica da je upotreba izraženija među mlađim odraslim osobama, starosti između 15 i 34 godine.
Ovi podaci ukazuju da je riječ o problemu koji prevazilazi okvire pojedinačnih država i zahtijeva zajednički evropski odgovor kroz prevenciju, liječenje i međunarodnu saradnju.
Zapljene se mijenjaju, ali tržište ostaje snažno
Izvještaj EUDA pokazuje da je Španija tokom 2024. godine prijavila najveću količinu zaplijenjenog kokaina, oko 124 tone, dok je Francuska zaplijenila približno 53,5 tona.
Sa druge strane, Belgija, Holandija i Njemačka zabilježile su pad ukupne količine zaplijenjene droge.
Međutim, Evropska agencija upozorava da taj podatak ne treba tumačiti kao slabljenje tržišta. Naprotiv, broj pojedinačnih zapljena porastao je na oko 97.000, što može ukazivati na promjene u rutama krijumčarenja i načinu distribucije, odnosno na prilagođavanje organizovanih kriminalnih grupa pojačanom nadzoru.
Organizovani kriminal mijenja taktiku
Prema procjenama EUDA, konkurencija na evropskom tržištu kokaina ostaje jedan od glavnih pokretača organizovanog kriminala, uključujući nasilje između kriminalnih grupa.
Kriminalne mreže sve češće koriste manje luke, udaljena priobalna područja i manja plovila kako bi izbjegle kontrole u velikim evropskim lukama. Zbog toga su međunarodne policijske operacije usmjerene na nove krijumčarske koridore, posebno duž Atlantskog puta kojim kokain iz Južne Amerike stiže u Evropu.
Jedna od takvih akcija, koordinisana uz podršku Europola, rezultirala je zapljenom više od 11 tona kokaina, 8,5 tona hašiša, hapšenjem 54 osobe i presretanjem osam plovila.
Podaci kao alat za javne politike
Najveća vrijednost istraživanja EUDA nije u rangiranju gradova, već u mogućnosti da se na vrijeme prepoznaju trendovi i planiraju efikasnije javne politike.
Analiza otpadnih voda predstavlja važan naučni alat koji pomaže zdravstvenim i bezbjednosnim institucijama da prate promjene u obrascima potrošnje droga, procijene rizike i usmjere preventivne programe tamo gdje su najpotrebniji.
Borba protiv kokaina danas nije samo pitanje represije. Ona podrazumijeva istovremeno jačanje javnog zdravlja, međunarodne policijske saradnje, finansijskih istraga i preventivnih programa usmjerenih posebno prema mlađoj populaciji.
Najnoviji izvještaj Evropske agencije za droge zato treba posmatrati kao upozorenje da se evropsko tržište kokaina ne povlači. Ono se prilagođava novim okolnostima, dok institucije moraju jednako brzo prilagođavati svoje odgovore kako bi zaštitile bezbjednost građana i javno zdravlje
Otpadne vode ne govore ko je korisnik. Ne govore zašto neko koristi drogu. Ne nude jednostavna rješenja.Ali pokazuju trend.
ETOportal / V.M.
