Međunarodni filmski festival FEST biće otvoren 2. oktobra u Plavoj dvorani Sava centra, a čast da otvori 53. izdanje festivala pripala je filmu „Zlatni rez 42 (Djeca Kozare)“ reditelja Lordana Zafranovića.
Festival će biti održan od 2. do 11. oktobra 2026. godine, a nakon šest godina ponovo se vraća u Sava centar, uz projekcije i u drugim bioskopskim salama širom Beograda.
Za otvaranje je izabran film jednog od najpoznatijih reditelja sa prostora bivše Jugoslavije, čije je stvaralaštvo decenijama obilježeno temama rata, istorije i suočavanja sa fenomenom zla.
Film o djeci Kozare i stradanju u Jasenovcu
„Zlatni rez 42 (Djeca Kozare)“ nastao je prema scenariju koji su još 1986. godine napisali Arsen Diklić i Lordan Zafranović, a bavi se stradanjem djece tokom 1942. godine i zločinima počinjenim u sistemu logora Jasenovac.
Radnja je smještena u period Drugog svjetskog rata i postojanja Nezavisne Države Hrvatske, u okviru koje je formiran logorski kompleks Jasenovac.
Zafranović priču gradi kroz perspektive žrtava i počinilaca, pokušavajući da kroz sudbine pojedinaca istraži kako nastaju i funkcionišu mehanizmi nasilja i zla. U filmu su prikazane sudbine Srba, Jevreja, Roma i hrvatskih antifašista.
Kako bi ratni period i ambijent logora bili što uvjerljivije prikazani, za potrebe produkcije izgrađena je kompleksna scenografija na više lokacija u Srbiji. Scenografiju potpisuje Milenko Jeremić, koji je sa Zafranovićem sarađivao i na filmu „Okupacija u 26 slika“.
Na filmu je radilo više od 100 glumaca i preko 60 profesionalaca iz regiona, dok je ranije sam Zafranović govorio da je u projektu učestvovalo ukupno 175 glumaca.
Projekat koji je čekao decenijama
„Zlatni rez 42“ jedan je od projekata na kojima je Zafranović radio decenijama. Scenario Arsena Diklića postojao je još od osamdesetih godina, dok je sama realizacija filma više puta odlagana.
Zafranović je o filmu ranije govorio kao o ostvarenju koje je dugo pokušavao da realizuje, navodeći da se radi o priči o djeci Kozare i stradanju 1942. godine.
Film je, prema ranijim navodima reditelja, bio zamišljen kao izuzetno zahtjevan projekat, a njegova realizacija trajala je godinama. Zafranović je 2024. govorio da je u filmu učestvovalo čak 175 glumaca i da je rad na velikim scenama predstavljao poseban produkcijski izazov.
Zafranović se vraća na FEST
Otvaranje ovogodišnjeg FEST-a ima i simboličnu dimenziju za samog reditelja.
Zafranović je na 51. FEST-u dobio nagradu „Beogradski pobjednik“ za izuzetan doprinos filmskoj umjetnosti. Tada je izrazio nadu da će se na festival vratiti sa novim filmom. Dvije godine kasnije ta najava biće ostvarena.
Reditelj je tokom karijere snimio veliki broj igranih, dokumentarnih i kratkih filmova, a među njegova najpoznatija ostvarenja spada „Okupacija u 26 slika“, koji je prikazan u takmičarskom programu Filmskog festivala u Kanu 1979. godine.
Povratak FEST-a u Sava centar dodatno će obilježiti ovogodišnje izdanje festivala, koji će se nakon šest godina ponovo održavati i u prostoru koji je decenijama bio jedno od njegovih ključnih mjesta.
53. FEST biće održan od 2. do 11. oktobra 2026. godine, a „Zlatni rez 42 (Djeca Kozare)“ otvoriće festival 2. oktobra u Plavoj dvorani Sava centra
ETOportal/Nataša Goleš
