Crnu Goru do članstva u EU čeka veliki prevodilački posao: više od 170.000 stranica pravne tekovine Unije mora biti pripremljeno na crnogorskom jeziku, uz stručnu i pravnu redakturu.
Crna Gora ulazi u jednu od tehnički najzahtjevnijih faza evropskih integracija, pripremu zvanične nacionalne verzije pravne tekovine Evropske unije. Riječ je o desetinama hiljada pravnih akata i više od 170.000 stranica propisa koje država kandidat mora da prevede, stručno obradi i pripremi za objavljivanje prije pristupanja Uniji.
Dok Podgorica kao strateški cilj navodi članstvo u Evropskoj uniji 2028. godine, paralelno sa zatvaranjem pregovaračkih poglavlja odvija se posao koji je manje vidljiv javnosti, ali je od ključnog značaja za samo članstvo – prevođenje evropskog zakonodavstva na crnogorski jezik.
Prema podacima Ministarstva evropskih poslova, pravna tekovina EU predstavlja ogroman korpus propisa, a priprema nacionalne verzije jedan je od najvećih prevodilačkih izazova sa kojima se suočavaju države koje pristupaju Evropskoj uniji. Ministarstvo navodi da je riječ o oko 190.000 stranica akata objavljenih u Službenom listu EU, dok Radio Slobodna Evropa u aktuelnom izvještaju govori o više od 170.000 stranica pravne tekovine.
Prevod nije samo jezički posao
Suština procesa nije u pukom prevođenju evropskih propisa sa jednog jezika na drugi.
Svaki prevedeni akt mora proći kroz više nivoa stručne obrade kako bi terminologija bila pravno precizna, međusobno usklađena i upotrebljiva u crnogorskom pravnom sistemu.
Ministarstvo evropskih poslova navodi da u procesu učestvuju prevodioci, terminolozi, stručni i pravni redaktori, lektori i informatički stručnjaci. Zbog toga priprema nacionalne verzije pravne tekovine predstavlja kompleksan institucionalni proces koji zahtijeva koordinaciju velikog broja ljudi i institucija.
Crna Gora već radi na nacionalnoj verziji
Iz Ministarstva evropskih poslova navode da Crna Gora već intenzivno radi na pripremi nacionalne verzije pravne tekovine EU, čiju koordinaciju vode Ministarstvo evropskih poslova i Sekretarijat za zakonodavstvo. Evropska komisija je, prema izjavi njenog portparola Gijoma Mersijea za RSE, u redovnom kontaktu sa crnogorskim institucijama i prati dinamiku rada.
Obaveza države kandidata je da pripremi prevode pravne tekovine na svoj službeni jezik blagovremeno prije pristupanja. Nakon toga evropske institucije obavljaju završnu provjeru prevoda prije njegovog objavljivanja u Službenom listu Evropske unije.
Od „Monterma“ do stručne redakture
Da bi se obezbijedila terminološka ujednačenost, Crna Gora koristi i bazu „Monterm“, koja sadrži terminologiju pravne tekovine EU.
Ministarstvo evropskih poslova je u julu 2025. objavilo novo izdanje Priručnika za prevođenje pravnih i drugih akata u procesu evropskih integracija. Prema podacima Ministarstva, terminološka baza „Monterm“ trenutno sadrži oko 12.500 termina pravne tekovine EU i namijenjena je prevodiocima i drugim stručnjacima uključenim u evropske integracije.
Time se pokušava izbjeći jedan od najvećih problema velikih pravnih prevodilačkih projekata, da isti izraz u različitim dokumentima dobije različita značenja.
Vrijeme postaje jedan od ključnih faktora
Politički cilj Crne Gore je jasan, Vlada je tokom 2026. godine više puta saopštila da želi da završi pregovarački proces i ostvari članstvo u EU 2028. godine. Glavni pregovarač Predrag Zenović naveo je u aprilu da je cilj zatvaranje svih pregovaračkih poglavlja do kraja 2026. godine i članstvo u Uniji 2028.
U međuvremenu je Crna Gora nastavila da zatvara pregovaračka poglavlja. Prema podacima Savjeta EU, do 14. jula 2026. otvorena su sva 33 poglavlja, a 18 ih je privremeno zatvoreno. Istovremeno je u aprilu 2026. formirana radna grupa za izradu Ugovora o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji.
Najnoviji politički signali dodatno su usmjereni ka cilju 2028. godine. Nakon razgovora premijera Milojka Spajića i predsjednice Evropske komisije Ursule fon der Lajen 1. oktobra 2026, Vlada je saopštila da Crna Gora ulazi u završnu fazu evropskih integracija i da će dobiti „mapu puta“ sa koracima i rokovima za ostvarivanje cilja članstva 2028. godine.
Zašto je prevod važan za građane i kompanije
Pravna tekovina EU nije zbir dokumenata koji služe samo pregovaračima i državnim službenicima.
Propisi Evropske unije uređuju širok spektar oblasti od tržišnog takmičenja, carina i slobode kretanja do zaštite potrošača, finansijskog sistema, poljoprivrede, saobraćaja i pravosuđa.
Kada država postane članica EU, evropsko pravo postaje dio svakodnevnog pravnog i ekonomskog okruženja.
Zbog toga Ministarstvo evropskih poslova naglašava da dostupnost propisa na zvaničnom jeziku ima direktnu vezu sa pravnom sigurnošću građana i privrednih subjekata.
Zato će, uz reforme koje su politički mnogo vidljivije, jedan od testova spremnosti Crne Gore za članstvo biti i mnogo tiši posao, koliko brzo, precizno i sistematično može da prevede evropsko pravo na jezik svojih institucija, građana i privrede.
Izvor : Ministarstvo evropskih poslova Crne Gore / Savjet EU
ETOportal
