Crna Gora dobila je dosad najsnažniji politički signal iz Brisela u procesu evropskih integracija, nakon što je potvrđeno formiranje radne grupe za izradu ugovora o pristupanju Evropskoj uniji. Na otvaranju 25. sastanka Parlamentarnog odbora EU i Crne Gore za stabilizaciju i pridruživanje u Strazburu ocijenjeno je da taj potez predstavlja potvrdu da je država ušla u završnu fazu pregovora i da među članicama EU postoji jasna spremnost da podrže crnogorsko članstvo.
Kopredsjedavajući odbora Tomas Vajs poručio je da je riječ o formalnom, ali politički veoma značajnom koraku, navodeći da je svih 27 država članica EU dalo saglasnost za nastavak procesa pristupanja. Istakao je da je Crna Gora već privremeno zatvorila 14 pregovaračkih poglavlja, dok su brojna preostala poglavlja, kako je rekao, u završnoj fazi usaglašavanja. Evropski zvaničnici posebno su naglasili potrebu da se do kraja godine završi izborna reforma i očuva politički konsenzus oko evropske agende, uprkos predstojećim političkim kampanjama i unutrašnjim tenzijama.
Predstavnici crnogorskih institucija ocijenili su da država održava snažnu pregovaračku dinamiku i da evropske integracije ostaju ključni državni prioritet. Šef delegacije Skupštine Crne Gore u POSP-u Dejan Đurović poručio je da je Crna Gora i dalje najnapredniji kandidat za članstvo u EU, dok je glavni pregovarač Predrag Zenović naglasio da je prvi put od 2009. godine formirana radna grupa za sastavljanje pristupnog ugovora, što članstvo u EU, prema njegovim riječima, više ne predstavlja političku aspiraciju, već realan i ostvariv cilj. U fokusu naredne faze biće vladavina prava, borba protiv korupcije i organizovanog kriminala, kao i usvajanje reformskih zakona usklađenih sa evropskim standardima.
Podrška evropskih institucija tokom sastanka bila je gotovo jednoglasna. Predstavnici Evropske komisije, Evropskog parlamenta i kiparskog predsjedavanja Savjetom EU poručili su da Crna Gora trenutno predstavlja najuspješniji primjer politike proširenja na Zapadnom Balkanu. Barbara Hesus Himeno iz Evropske komisije ocijenila je da nivo napretka koji je Crna Gora ostvarila nije viđen još od procesa pristupanja Hrvatske, dok je više evropskih poslanika istaklo da bi potencijalno članstvo Crne Gore do 2028. godine predstavljalo snažan signal da politika proširenja EU i dalje funkcioniše po principu zasluga i reformskih rezultata.
Ipak, sa skupa u Strazburu upućena su i upozorenja da evropski put ne može biti uspješan bez šireg političkog i društvenog konsenzusa. Predstavnici opozicije i pojedini evropski parlamentarci ukazali su na potrebu većeg uključivanja opozicionih partija, civilnog društva i nezavisnih institucija u reformski proces, uz poruku da pristupanje Evropskoj uniji mora ostati zajednički projekat cijelog društva. Evropski zvaničnici upozorili su i na opasnost od malignih spoljnjih uticaja u susret izborima 2027. godine, naglašavajući da će tempo reformi, stabilnost institucija i očuvanje demokratskih standarda biti ključni testovi za završnicu crnogorskog evropskog puta.
ETOportal / V.M.
