Ilegalna proizvodnja cigareta raste u Evropskoj uniji, dok države članice zbog nelegalne trgovine duvanskim proizvodima gube više milijardi eura poreskih prihoda.
Ilegalna trgovina duvanskim proizvodima u Evropskoj uniji posljednjih godina mijenja način funkcionisanja. Organizovane kriminalne grupe sve češće umjesto krijumčarenja gotovih cigareta proizvode duvanske proizvode u ilegalnim pogonima na teritoriji država članica.
Prema podacima Evropskog revizorskog suda (ECA), države članice zbog ilegalne trgovine duvanskim proizvodima godišnje gube više od 13 milijardi eura poreskih prihoda. Promjeni načina krijumčarenja doprinijele su pojačane kontrole na spoljnim granicama Evropske unije, dok su visoke akcize i cijene legalnih cigareta povećale ekonomsku isplativost ilegalne proizvodnje unutar EU.
Prema podacima koje prenose The Guardian i Financial Times, broj otkrivenih ilegalnih fabrika cigareta povećan je za oko 80 odsto u odnosu na 2018. godinu. Takvi pogoni registrovani su u velikom broju država članica. Kriminalne grupe proizvodnju organizuju na više lokacija, pri čemu se skladištenje sirovina, proizvodnja, pakovanje i distribucija mogu odvijati na različitim adresama. Na taj način nastoje da smanje rizik od otkrivanja i zapljene kompletne proizvodnje.
Evropske službe ukazuju i na slučajeve iskorišćavanja radnika u ilegalnim pogonima. U pojedinim istragama utvrđeno je da su radnici, među kojima i migranti, boravili u neadekvatnim uslovima i bili izolovani od spoljnog svijeta.
Razmjere ilegalne proizvodnje potvrđuju i akcije evropskih policijskih službi. Europol je krajem 2024. godine u Latviji učestvovao u istrazi tokom koje je zaplijenjeno gotovo 300 miliona ilegalnih cigareta i oko 47 tona rezanog duvana.
Evropski revizorski sud ukazuje da različiti propisi, kazne i prakse država članica, kao i nedovoljno usklađena razmjena informacija, otežavaju zajednički odgovor na ilegalnu trgovinu duvanskim proizvodima.
Evropska komisija razmatra dodatne mjere za suzbijanje ovog oblika kriminala, uključujući bolji nadzor nad prometom sirovog duvana i jačanje saradnje policijskih i carinskih službi.
Ilegalna proizvodnja cigareta tako predstavlja istovremeno pitanje poreskih prihoda, kontrole tržišta i borbe protiv organizovanog kriminala na nivou Evropske unije.
Izvor : The Guardian i Financial Times,
ETOportal
