Godinama je mediteranska ishrana važila za jedan od najboljih modela zdravog života. Maslinovo ulje, riba, povrće, voće i integralne žitarice postali su sinonim za ishranu koja čuva srce i doprinosi dugovječnosti. Međutim, posljednjih godina sve više pažnje privlači jedan drugačiji model – nordijska, odnosno sjevernjačka ishrana.
Ne zasniva se na egzotičnim namirnicama niti na strogim pravilima. Naprotiv, njena ideja je prilično jednostavna: jesti ono što raste i uspijeva u sopstvenom podneblju, birati što manje prerađenu hranu i koristiti sezonske namirnice.
Na nordijskom jelovniku tako se često nalaze raž, ovas i ječam, posebno integralne varijante bogate vlaknima. Tu su i masne ribe poput lososa, skuše i haringe, koje predstavljaju vrijedan izvor omega-3 masnih kiselina.
Posebno mjesto zauzimaju borovnice, brusnice, šumske jagode i drugo bobičasto voće, kao i korjenasto povrće – cvekla, šargarepa, repa i paškanat. Umjesto maslinovog ulja, koje je zaštitni znak Mediterana, nordijska kuhinja tradicionalno koristi ulje repice, koje je bogato nezasićenim masnim kiselinama.
Šta na to kaže nauka?
Istraživanja nordijskog načina ishrane ukazuju da ovakav jelovnik može imati povoljan uticaj na zdravlje srca i krvnih sudova, nivo holesterola i regulaciju šećera u krvi. Veliki udio vlakana, ribe, bobičastog voća i povrća čini ga nutritivno bogatim, dok manja količina ultraprerađene hrane dodatno ide u njegovu korist.
Važan dio ovog modela su i fermentisane namirnice, koje mogu doprinositi raznovrsnosti crijevne mikrobiote. A upravo se zdravlje crijeva posljednjih godina sve više povezuje sa ukupnim stanjem organizma.
Nije važna samo hrana, već i način života
Nordijska filozofija ishrane ne završava na tanjiru. Naglasak je na lokalnim namirnicama, sezonskoj hrani, pripremanju obroka kod kuće i odgovornijem odnosu prema prirodi.
Zbog toga ovaj model ima i ekološku dimenziju. Ako se više koristi ono što raste u neposrednom okruženju, smanjuje se potreba za dugim transportom hrane, dok se istovremeno podržavaju lokalni proizvođači.
Možda zato nordijska ishrana i nije konkurencija mediteranskoj, već njen sjevernjački rođak.
Jedna se oslanja na masline, paradajz i maslinovo ulje, druga na raž, bobičasto voće, korjenasto povrće i hladne morske ribe. Ali obje imaju istu osnovnu poruku:
manje industrijski prerađene hrane, više prirodnih namirnica i što jednostavniji put od prirode do tanjira.
ETOportal
