Crna Gora će ove godine prvi put biti domaćin Berlinskog procesa, jedne od ključnih evropskih platformi za političku i ekonomsku saradnju Zapadnog Balkana. Predsjedavanje koje je Podgorica preuzela za 2026. godinu kulminiraće Samitom lidera u oktobru, a tokom godine planirano je više od 25 događaja, uključujući 12 ministarskih sastanaka. Među visokim evropskim zvaničnicima čije se učešće očekuje su visoka predstavnica EU za spoljne poslove i bezbjednosnu politiku Kaja Kallas i komesarka za proširenje Marta Kos. Za Crnu Goru, koja je u završnoj fazi pristupnih pregovora sa EU, domaćinstvo ovog skupa ima i političku težinu jer će Podgorica biti mjesto na kojem će se razgovarati o evropskoj perspektivi regiona u trenutku novih bezbjednosnih i geopolitičkih izazova.
Berlinski proces pokrenut je 2014. godine na inicijativu Njemačke, sa ciljem da se kroz regionalnu saradnju, ekonomsko povezivanje i politički dijalog ubrza približavanje šest država Zapadnog Balkana Evropskoj uniji. Pored Crne Gore, Albanije, Bosne i Hercegovine, Kosova, Sjeverne Makedonije i Srbije, u procesu učestvuju države članice EU, Ujedinjeno Kraljevstvo i evropske institucije. Tokom više od decenije inicijativa je prerasla okvir političkih sastanaka i donijela konkretne sporazume i projekte u oblastima mobilnosti, priznavanja kvalifikacija, ekonomskog povezivanja, obrazovanja, energetike i digitalizacije. Suština procesa je upravo u tome da se politički dogovori pretvore u koristi koje građani regiona mogu neposredno da osjete.
Crnogorsko predsjedavanje odvija se pod motom „Region u pokretu. Vlasnici promjene“, uz najavu da će fokus biti na konkretnim i mjerljivim rezultatima, snažnijoj regionalnoj saradnji i boljem povezivanju Berlinskog procesa sa politikom proširenja EU. Za Podgoricu će zato oktobarski samit biti više od diplomatskog događaja. Biće to prilika da Crna Gora pokaže da, osim napretka u sopstvenim evropskim integracijama, može imati i širu ulogu u oblikovanju regionalne politike. Istovremeno, pred crnogorskim predsjedavanjem ostaje najvažniji izazov Berlinskog procesa, da se brojni raniji dogovori ne zadrže na deklaracijama, već da budu sprovedeni u praksi i pretvoreni u vidljive rezultate za građane Zapadnog Balkana.
ETOportal / V.M.
