NASA-in teleskop Swift, težak oko 1,5 tona, ušao je u Zemljinu atmosferu 4. novembra iznad Sjeverne Sumatre. Zbog putanje orbite Crna Gora i Evropa nijesu bile ugrožene.
Američki svemirski teleskop Neil Gehrels Swift, težak približno 1,5 tona, završio je svoju gotovo 22-godišnju misiju ulaskom u Zemljinu atmosferu 4. novembra 2026. godine. Prema naknadno potvrđenim podacima NASA-inog Centra za klimatsko modeliranje i korporacije Aerospace, letjelica se raspala tokom prolaska kroz atmosferu iznad Sjeverne Sumatre u Indoneziji, u 7.39 časova po lokalnom vremenu, odnosno 12.39 UTC. Time su okončane višednevne prognoze o mogućem vremenu i području njenog povratka na Zemlju. Većina konstrukcije teleskopa očekivano je sagorjela usljed ekstremnog zagrijavanja pri prolasku kroz atmosferu, ali je postojala mogućnost da pojedini masivniji djelovi prežive taj proces i dospiju do površine. Prema NASA-inim procjenama, vjerovatnoća da ostaci letjelice povrijede nekoga na Zemlji iznosila je približno jedan prema 2.100. Iako je riječ o objektu značajne mase, rizik za stanovništvo bio je veoma mali, prije svega zbog činjenice da najveći dio Zemljine površine zauzimaju okeani.
Mapa koju je prethodno objavila američka korporacija Aerospace prikazivala je moguće putanje teleskopa tokom predviđenog vremenskog intervala ulaska u atmosferu, a ne precizno određenu lokaciju njegovog pada. Ključni podatak bio je nagib orbite od približno 20,6 stepeni, zbog čega su potencijalne lokacije ulaska ostataka bile ograničene na pojas između 20,6 stepeni sjeverne i 20,6 stepeni južne geografske širine. Crna Gora, koja se nalazi na približno 42–43 stepena sjeverne geografske širine, kao i ostatak Evrope, bili su izvan tog područja. Zbog toga nije postojala mogućnost da ostaci ovog teleskopa padnu na teritoriju Crne Gore ili drugih evropskih država.
Swift je lansiran 20. novembra 2004. godine, sa prvobitno planiranom dvogodišnjom misijom, ali je u svemiru proveo gotovo 22 godine, proučavajući gama-zračenja, eksplozije zvijezda i druge ekstremne kosmičke pojave. Njegov povratak ubrzala je povećana Sunčeva aktivnost, koja je pojačala atmosferski otpor i postepeno snizila orbitu letjelice. Pokušaj produženja njenog radnog vijeka podizanjem u višu orbitu nije uspio, nakon čega je NASA okončala naučne operacije. Slučaj Swifta još jednom ukazuje na sve značajniji problem svemirskog otpada i potrebu za preciznim praćenjem objekata koji nakon završetka misije ostaju u Zemljinoj orbiti.
Izvor NASA / Reuters
ETOportal
