Ilijana Jotova i Kiril Valčev osvojili su 57,58 odsto glasova na predsjedničkim izborima u Bugarskoj. Pobjeda ukazuje na političke i geopolitičke podjele u zemlji.
Predsjednički izbori u Bugarskoj završeni su pobjedom kandidatkinje Ilijane Jotove i njenog potpredsjedničkog kandidata Kirila Valčeva, koji su, prema podacima Centralne izborne komisije nakon obrađenih 99,95 odsto zapisnika, osvojili 57,58 odsto glasova. Njihovi protivkandidati, Andrej Gjurov i Georgi Kandev, dobili su 39,47 odsto podrške birača. Jotova je u izbornu trku ušla uz podršku vladajuće stranke Progresivna Bugarska i Bugarske socijalističke partije, dok su Gjurova podržale proevropske opozicione snage, prije svega koalicija Nastavljamo promjenu – Demokratska Bugarska. Rezultat zato prevazilazi okvir uobičajene predsjedničke trke i on pokazuje da značajan dio biračkog tijela podržava politički kontinuitet povezan sa aktuelnom vlašću, dok opozicija nije uspjela da objedini dovoljno širok izborni blok. Posebnu težinu pobjedi daje činjenica da će Jotova postati prva žena izabrana za predsjednicu Bugarske. Ipak, relativno niska izlaznost, koja se prema prvim izvještajima kretala oko 27 odsto, pokazuje da izborni rezultat ne treba automatski tumačiti kao nedvosmislen mandat većine ukupnog biračkog tijela.
Politički značaj ovog ishoda posebno dolazi do izražaja u kontekstu spoljnopolitičkog pozicioniranja Bugarske, članice Evropske unije i NATO-a, koja se nalazi pod pritiskom različitih stavova o odnosima sa Moskvom, ratu u Ukrajini i bezbjednosti Crnog mora. Jotova zastupa oprezniji pristup prema Rusiji i naglašava diplomatsko rješavanje sukoba, dok je Gjurov tokom kampanje isticao snažnije proevropsko i evroatlantsko opredjeljenje, kao i podršku Ukrajini. To, međutim, ne znači da izbor predsjednice automatski donosi zaokret u državnoj politici, jer bugarski predsjednik ima važna ustavna ovlašćenja, uključujući pravo veta na zakone, ulogu u predstavljanju države i nadležnosti u oblasti odbrane i međunarodnih odnosa, ali izvršna vlast ostaje u rukama Vlade i parlamentarne većine. Pobjeda Jotove zato prije svega potvrđuje političku snagu bloka okupljenog oko Progresivne Bugarske, ali istovremeno otvara pitanje ravnoteže između državnih institucija i kontrole vlasti. Za Bugarsku će ključni izazov biti očuvanje unutrašnje političke stabilnosti, evropskog institucionalnog okvira i kredibilne bezbjednosne politike u regionu koji je sve više izložen geopolitičkim tenzijama.
Izvor : Centralna izborna komisija Bugarske / AP
ETOportal / V.M.
