BRISEL / EVROPA – Evropska unija uvodi novi sistem za registraciju ulaska i izlaska putnika koji dolaze izvan članica Šengen zone, poznat kao Entry/Exit System (EES), ali izazovi u njegovoj implementaciji dovode do bojazni da bi duža čekanja na granicama mogla postati realnost ovog ljeta.
Sistem je zamišljen da zamijeni tradicionalno pečatiranje pasoša digitalnom registracijom ličnih i biometrijskih podataka, uključujući fotografije i otiske prstiju putnika izvan EU. EES je postepeno počeo 12. oktobra 2025. godine i trebao bi biti u potpunosti implementiran do 10. aprila 2026. godine u svim zemljama Šengena.
Međutim, uvođenje EES‑a naišlo je na tehničke i organizacione probleme koji su već rezultirali produženim čekanjima na aerodromima i drugim graničnim prijelazima. U nekim slučajevima, putnici su prijavili da su do sada stajali i do tri sata na kontrolama, jer novi biometrijski proces traje znatno duže od klasičnog pregleda pasoša.
Evropska avio‑industrija i aerodromske organizacije upozorile su da bi ovaj trend mogao dovesti do još većih gužvi tokom ljetnje sezone, kada se znatno povećava broj putnika. U pismu upućenom Evropskoj komisiji, grupe poput Airports Council International (ACI) Europe, Airlines for Europe (A4E) i Međunarodne asocijacije vazduhoplovnih prevoznika (IATA) navode da bi, ukoliko se ne preduzmu hitne mjere i ne riješe tehnički problemi i manjak osoblja, čekanja mogla da dosegnu i četiri sata ili više po putniku tokom najprometnijih dana.
Zbog takvih prijetnji, EU je uvela mehanizme “fleksibilnosti” koji omogućavaju državama članicama da privremeno obustave ili ograniče rad sistema u periodima najvećeg opterećenja kako bi se izbjeći potpuni kolaps graničnih prijelaza.
Portugalske vlasti su, kao primjer, privremeno suspendovale EES na aerodromu u Lisabonu nakon što su čekanja na granici premašila sedam sati i uzrokovala ozbiljne zastoje za dolazne putnike.
Cilj sistema jeste poboljšanje bezbjednosti i efikasnije praćenje boravka putnika u EU, kao i bolje suzbijanje prekoračenja dozvoljenih boravaka i identitetskih prevara. Ali stručnjaci kažu da trenutna implementacija predstavlja izazov za operativne kapacitete graničnih službi, posebno kad se uzme u obzir da bi broj putnika mogao znatno porasti tokom ljeta.
Za putnike izvan EU koji planiraju putovanja ovog ljeta, savjet je da rano planiraju vrijeme na granici, prate obavještenja o EES‑u i budu spremni na moguće duže procedure identifikacije i registracije.
ETOportal
