U predgrađu Kopenhagena, u danskoj opštini Gladsaks na ostrvu Zeland, standardna bijela ulična svjetla biće zamijenjena crvenim na određenim saobraćajnicama, u okviru pilot projekta koji ima za cilj zaštitu divljih životinja .Inicijativa, iako ograničena na manji dio opštine, izazvala je interes širom Danske, jer pokušava da uspostavi ravnotežu između javnog osvjetljenja i očuvanja prirodnog okruženja. Prema lokalnim vlastima, područje koje će dobiti crvena svjetla poznato je po koloniji šišmiša, životinja koje su posebno osjetljive na vještačko osvjetljenje.
Umjesto da potpuno isključe ulična svjetla, opštinari su odabrali crvenu boju, čija svjetlost utiče na životinje na znatno manji način u odnosu na tradicionalna bijela, plava ili zelena svjetla. Istraživanja pokazuju da duže talasne dužine, kakve karakterišu crvena svjetla, imaju manji uticaj na ponašanje šišmiša, uključujući njihovu sposobnost kretanja, snalaženja i lova.
Ovaj pristup inspirisan je iskustvima iz Velike Britanije, gdje su lokalne zajednice tokom posljednje decenije smanjivale ili prigušivale javno osvjetljenje, ne samo radi uštede energije već i smanjenja svjetlosnog zagađenja i očuvanja noćnog ekosistema. Ulična svjetla istorijski su prioritetno služila za bezbjednost i vidljivost, često zanemarujući uticaj na okolinu, što je sada sve češće tema gradskih planova širom svijeta.
Pilot-projekat u Gladsaksu uključuje dijelove glavne ulice Frederiksborgvej, u blizini železničke stanice Skovbrinet. Prema opštinskim zvaničnicima, cilj je da stanovnici i dalje nesmetano koriste ulice, dok divlje životinje, poput šišmiša, insekata i drugih noćnih vrsta, dobiju mirno i sigurnije stanište noću.
Danska inicijativa predstavlja primjer kako lokalne vlasti mogu kombinovati održivost, naučna istraživanja i praktične potrebe građana, te postaviti standarde za buduće projekte javnog osvjetljenja sa smanjenim uticajem na prirodu.
ETOportal / V.M.
