Jedna od najvećih zapljena u istoriji Evropske unije dogodila se u grčkoj luci Pirej, kada je zaplijenjeno čak 2.435 kontejnera porijeklom iz Kine, sa robom procijenjene vrijednosti od 250 miliona eura.
Evropsko javno tužilaštvo (EPPO) podiglo je optužnice protiv šest osoba, dvojice carinskih službenika i četvorice posrednika u carinskim poslovima, zbog uloge u kriminalnoj mreži koja je više od osam godina preplavljivala EU ilegalno uvezenom robom. Prema procjenama, države članice i sama Unija oštećene su za oko 350 miliona eura neplaćenih carina i dodatnih 450 miliona eura izgubljenog PDV-a.
Kontejneri su, kako se navodi, uglavnom sadržali električne bicikle, tekstil i obuću. Posebno je problematično što su carinski službenici lažno ovjeravali dokumentaciju, čime je omogućavana sistemska carinska prevara. Samo u 500 kontejnera nalazile su se hiljade električnih bicikala, pri čemu je u prosjeku prijavljivano svega 10 do 15 odsto sadržaja po kontejneru. Na taj način EU je, samo po osnovu ove robe, pretrpjela gubitak od najmanje 25 miliona eura u carinama i dodatnih 12,5 miliona eura u PDV-u.
Istraga, sprovedena pod kodnim imenom „Kalipso“, obuhvatila je čitav lanac organizovanog kriminala, od uvoza iz Kine, preko distribucije širom Evropske unije, do sofisticiranih šema izbjegavanja carina i PDV-a. Zarađeni novac od ilegalne trgovine, prema podacima EPPO-a, prao se i vraćao nazad u Kinu.
Glavna evropska tužiteljka Laura Kodruța Koveši poručila je da ovaj slučaj predstavlja prekretnicu u borbi protiv organizovanog kriminala.„Ove visoko organizovane kriminalne strukture godinama su razvijale sofisticirane metode prevare. Operacija ‘Kalipso’ jasno pokazuje da pravila više nijesu ista i da za njih nema sigurnog utočišta“, izjavila je Koveši, naglašavajući da je sljedeći korak sistematski rad i specijalizovane istrage u svim državama članicama.
Zaplijena u Pireju predstavlja ogroman logistički izazov za carinske i bezbjednosne službe. Pregled 2.435 kontejnera zahtijeva dodatne resurse i stroge mjere nadzora, budući da se radi o dosad nezabilježenom obimu ilegalnog uvoza. Stručnjaci ističu da je ovaj slučaj otvorio i pitanje bezbjednosti strateških luka u EU, budući da lukom Pirej većinski upravlja kineska kompanija COSCO.
Evropski zvaničnici upozoravaju da je šteta od više od 800 miliona eura, kada se saberu izgubljene carine i PDV, ozbiljan udar na fiskalnu stabilnost država članica. U isto vrijeme, otvara se pitanje povjerenja u mehanizme nadzora i kontrole u lukama koje su glavni ulazni punktovi robe iz Kine.
Prema ocjenama analitičara, ova zaplijena ima potencijal da izmijeni evropsku politiku kontrole granica i trgovinskih tokova, jer jasno ukazuje da se sofisticirane šeme finansijskog kriminala ne mogu suzbiti bez snažnog povezivanja carinskih, poreskih i bezbjednosnih struktura na nivou cijele EU.
ETOportal / V.M.
