Tatula, poznata i kao Datura stramonium, biljka je koja se u prirodi često može zamijeniti za običan korov, iako predstavlja jednu od najotrovnijih biljnih vrsta koje rastu na našem području.
Ova biljka može narasti i do metar i po visine, a prepoznaje se po krupnim, nazubljenim listovima tamnozelene boje i karakterističnom neprijatnom mirisu koji se osjeti kada se listovi protrljaju prstima. Cvjetovi su najčešće bijele ili svijetloljubičaste boje, dužine i do 15 centimetara, u obliku trube koja se otvara u večernjim satima.
Plod tatule je bodljikava čaura koja pri sazrijevanju puca i izbacuje crne sjemenke, koje djeci često mogu izgledati kao igračka, što dodatno povećava rizik od slučajnog trovanja.
Mnogi je ne prepoznaju i smatraju običnim korovom, zbog čega često ostaje neuklonjena u baštama i među povrćem. Mladi listovi tatule mogu podsjećati na list paprike, što dovodi do toga da je domaćice nesvjesno ostavljaju da raste među kultivisanim biljkama.
Cijela biljka je otrovna – od korijena do sjemenki – jer sadrži alkaloide poput skopolamina i atropina, koji djeluju na centralni nervni sistem. Kod djece već unos od pet do 15 sjemenki može izazvati ozbiljno trovanje, dok kod kućnih ljubimaca i manja količina, poput jednog lista, može biti opasna po život.
Simptomi trovanja javljaju se relativno brzo, u roku od 30 minuta, i uključuju proširene zenice, suva usta, ubrzan rad srca, zbunjenost i halucinacije. U praksi, prvi znaci se često pogrešno tumače kao sunčanica ili virusna infekcija, što može dovesti do gubitka dragocjenog vremena za reakciju.
Tatula najčešće niče krajem maja i tokom juna, u periodu intenzivnog klijanja. U ranoj fazi, kada je biljka visoka svega desetak centimetara, može se lako ukloniti rukom, uz obaveznu upotrebu zaštitnih rukavica. Međutim, ako se ostavi da naraste do avgusta, razvija dubok korijen i formira plodove koji sazrijevaju do septembra, što dodatno povećava rizik od širenja i trovanja.
ETOportal
