Parazit Toxoplasmosis, čiji je uzročnik protozoa Toxoplasma gondii, prisutan je kod gotovo trećine svjetske populacije, a nova naučna saznanja ukazuju da je njegova biologija znatno složenija i potencijalno opasnija nego što se do sada smatralo. Istraživanje Univerziteta Kalifornija u Riversideu, objavljeno u časopisu Nature Communications, pokazalo je da se parazit u organizmu ne zadržava pasivno, već formira kompleksne strukture koje mu omogućavaju dugotrajno preživljavanje i izbjegavanje terapije. Infekcija se najčešće prenosi konzumacijom nedovoljno termički obrađenog mesa, kontaktom sa kontaminiranim zemljištem ili izmetom mačaka. Iako većina zaraženih osoba nema simptome, parazit nakon ulaska u organizam može ostati prisutan cijelog života.
Prema novim nalazima, Toxoplasma gondii stvara mikroskopske ciste, najčešće u mozgu i mišićima, unutar kojih se nalaze stotine tzv. Bradizoita, spororastućih oblika parazita. Suprotno ranijim pretpostavkama da se radi o „uspavanom“ stadijumu, istraživači su utvrdili da svaka cista sadrži više različitih podtipova parazita sa specifičnim ulogama u opstanku, širenju i ponovnoj aktivaciji infekcije. Ove ciste imaju čvrstu zaštitnu ovojnicu i otporne su na postojeće terapije, što objašnjava zašto lijekovi mogu suzbiti akutni, brzorastući oblik (tahizoite), ali ne i trajno eliminisati infekciju. Kod osoba sa oslabljenim imunitetom može doći do reaktivacije, što nosi rizik od teških komplikacija, uključujući zapaljenje mozga (toksoplazmatski encefalitis) i oštećenje vida.
Posebno zabrinjava rizik u trudnoći, jer primarna infekcija može dovesti do kongenitalne toksoplazmoze i ozbiljnih poremećaja razvoja fetusa. Naučnici ističu da je upravo cista centralna tačka životnog ciklusa parazita i potencijalna meta budućih terapija. Novo razumijevanje unutrašnje strukture i funkcionalne raznolikosti parazita unutar cista otvara prostor za razvoj preciznijih i efikasnijih lijekova. Stručnjaci naglašavaju značaj preventivnih mjera, adekvatne termičke obrade mesa, higijene ruku i opreza pri rukovanju mačjim pijeskom, kao ključnih koraka u smanjenju rizika od infekcije koja, iako često neprimjetna, može imati ozbiljne zdravstvene posljedice.
ETOportal
