Najavljena dinamika Prostorno-urbanističkog plana (PUP) Podgorice izazvala je burne reakcije javnosti i struke. Prema analizi Fidelity consultinga, ukoliko se plan realizuje predviđenim tempom, na području Veljeg brda bi u narednih pet godina svakog mjeseca nikla po jedna nova zgrada sa 100 stanova. To bi značilo ukupno 6.000 novih stambenih jedinica, odnosno čak 60 zgrada, što bi drastično promijenilo izgled i funkcionalnost ovog dijela grada.
Iz Fidelity consultinga upozoravaju da je ovakav scenario teško ostvariv, ali i da otvara ozbiljna pitanja o smislu i održivosti urbanističkog planiranja.„Pazite ovo: 6.000 stanova je ekvivalent 60 zgrada sa po 100 stanova. Dakle, svakog mjeseca u narednih 5 godina trebalo bi da se gradi po jedna zgrada. Ekipa koja promoviše ovakvu priču zbilja misli da građani ne umiju da pomnože dva broja. Zato im niko ne vjeruje“, naveli su iz kompanije.
Analiza Fidelity consultinga dodatno upozorava da novi PUP Podgorice, umjesto da štiti zelene površine i urbanu ravnotežu, otvara put građevinskim kompanijama za nekontrolisanu izgradnju na ranije definisanim zelenim zonama.„Kroz PUP Podgorica bukvalno su betonirali pola grada i otvorili vrata sebi bliskim kompanijama da dižu zgradurine na mjestima koja su nekada bila planirana kao pluća grada“, navodi se u saopštenju.
Analitički osvrt:
Infrastrukturni pritisak – Ukoliko bi se realizovao ovakav obim izgradnje, pitanje je da li postojeći saobraćaj, kanalizacija, vodovod i druge komunalne mreže mogu izdržati dodatni pritisak stanovništva.
Ekološki aspekt – Uništavanje zelenih površina vodi ka smanjenju kvaliteta života, povećanju zagađenja i gubitku prirodnih resursa.
Društveni efekti – Brza i nekontrolisana urbanizacija stvara socijalne tenzije, segregaciju prostora i potencijalno ugrožava kulturni identitet Podgorice.
Ekonomska dimenzija – Masovna gradnja može kratkoročno puniti budžet i omogućiti profit građevinskim lobijima, ali dugoročno stvara rizik prezasićenog tržišta i destabilizacije cijena nekretnina.
Upozorenja Fidelity consultinga nijesu samo matematička računica, već poziv da se preispita logika i svrha aktuelnog PUP-a. Ukoliko se urbanistička politika bude vodila isključivo interesima građevinskog kapitala, Podgorica bi mogla izgubiti ono što je čini gradom, ravnotežu između prirode, prostora i života.
ETOportal / V.M.
