NASA je potvrdila da će asteroid 2022 YS5, veličine osmospratnice, danas proći na udaljenosti od oko 750.000 kilometara od Zemlje, što je u astronomskim okvirima izuzetno blizu.
Iako ne prijeti direktnim sudarom, njegov bliski prolazak predstavlja ključnu tačku pažnje za sve vodeće svemirske agencije, uključujući NASA, ESA (Evropska svemirska agencija) i ISRO (Indijska svemirska agencija), koje ovaj događaj koriste za unapređenje tehnologija ranog upozoravanja i testiranje odbrambenih protokola.
Prema podacima NASA-inog Centra za proučavanje objekata bliskih Zemlji (CNEOS), asteroid 2022 YS5 ima prečnik od oko 30 metara , otprilike koliko i osmospratna zgrada. Da je ovaj asteroid imao sudar sa Zemljom, mogao bi izazvati ozbiljnu lokalnu štetu, posebno u urbanoj zoni.
Za poređenje, asteroid koji je 2013. eksplodirao iznad Čeljabinska u Rusiji bio je manji (oko 20 metara), ali je njegova detonacija povrijedila preko 1.500 ljudi, oštetila hiljade prozora, i proizvela udarni talas jačine 20 puta veće od atomske bombe iz Hirošime.
YS5 će proći na udaljenosti od oko 750.000 km od Zemlje, što je manje od 0.05 astronomskih jedinica (AU) – zvanični prag NASA-e za klasifikaciju bliskog susreta sa nebeskim tijelima. Za širu publiku: Mjesec je udaljen oko 384.000 km od Zemlje, što znači da će asteroid proći na skoro dvostrukoj udaljenosti od Mjeseca.
Iako to na prvi pogled djeluje daleko, u kontekstu kosmičkih razmjera, to je izuzetno blizu. Ovakvi prolazi su rijetke i dragocjene prilike za naučnike, jer omogućavaju testiranje sistema ranog upozoravanja, preciznih teleskopskih praćenja, radarskih mapa i algoritama za predviđanje orbita.
NASA, ESA i ISRO koriste ovaj prolaz kao simulaciju stvarnog vanrednog događaja, kako bi:
-testirali tačnost optičkih i radarskih instrumenata,
-ažurirali baze podataka NEO objekata (Near-Earth Objects),
-unaprijedili algoritme za predikciju putanja,
-uvježbali hitne procedure za planetarnu odbranu.
Podsjećamo, NASA je već sprovodila eksperimente u cilju odbrane od potencijalnih udara: misija DART (Double Asteroid Redirection Test) iz 2022. uspješno je promijenila orbitu asteroida Dimorfos udarom letjelice, prvi put u istoriji čovječanstva da je kurs svemirskog tijela svjesno izmijenjen.
Iako 2022 YS5 neće ući u Zemljinu atmosferu, njegova blizina služi kao važan podsjetnik na ranjivost naše planete. Brojni naučnici i astronauti zagovaraju formiranje stalnog globalnog sistema planetarne odbrane, koji bi uključivao:
-automatizovane teleskopske mreže,
-misije za skretanje objekata,
-brzo djelovanje u slučaju otkrivanja potencijalno opasnih tijela.
Dok asteroid 2022 YS5 bezbjedno prolazi pored Zemlje, naučna zajednica šalje jasnu poruku: nije pitanje da li će doći do opasnog susreta, već kada. Zbog toga je kontinuirano ulaganje u tehnologiju, međunarodnu saradnju i obrazovanje javnosti ključ buduće bezbjednosti.
ETOportal / V.M.
