Populistička stranka ANO bivšeg premijera Andreja Babiša vodi na parlamentarnim izborima u Češkoj sa 37 odsto osvojenih glasova, prema preliminarnim rezultatima. Iako ANO ostvaruje značajnu prednost, još uvijek nije jasno da li će Babiš moći samostalno da formira vladu.
Preliminarni rezultati pokazuju da bi ANO mogao osvojiti više od 80 od 200 poslaničkih mjesta. Na drugom mjestu je koalicija desnog centra SPOLU, sa više od 21 odsto glasova. Ukupno šest stranaka prešlo je cenzus od 5 odsto potrebnog za ulazak u donji dom parlamenta, uključujući i STAN, Pirate, SPD i koaliciju Motoristi, dok levi blok „Dosta je!“ ostaje ispod izbornog praga. Izlaznost je bila izuzetno visoka, gotovo 70 odsto, dok je u pojedinim opštinama glasalo i preko 90 odsto birača.
Babiš, koji je bio premijer od 2017. do 2021. godine, najavio je da cilja na formiranje jednostranačke vlade. Međutim, trenutni rezultati ne ukazuju na apsolutnu većinu, pa će ključnu ulogu igrati učinak ostalih stranaka. Prvi rezultati obično stižu iz manjih okruga gdje ANO ima veću podršku, dok koalicija SPOLU bolje prolazi u većim gradovima, što može dovesti do blagog smanjenja Babiševe prednosti.
Babiš je bivši član Komunističke partije prije Baršunaste revolucije 1989. godine. Od 2013. godine prisutan je u češkoj politici i često je upoređivan sa bivšim američkim predsjednikom Donaldom Trampom. Njegova stranka i savezi u Evropskom parlamentu, uključujući novoformirani savez „Patriote za Evropu“, označavaju značajan zaokret ka desnom centru i naglašavaju odbacivanje EU politika u vezi sa migracijama i klimatskim promjenama. Babiš takođe dovodi u pitanje češku inicijativu za nabavku granata za Ukrajinu van granica EU i nije u potpunosti podržao ciljeve NATO-a za povećanje izdvajanja za odbranu. Tokom svoje karijere, protiv njega je vođen postupak zbog navodne prevare u vezi sa EU subvencijama, što dodatno kontroverznu figuru čini predmetom pažnje i kritika u javnosti.
Izborni rezultati pokazuju da milijarder i bivši komunist Babiš i dalje ima značajnu političku podršku u Češkoj. Njegova pobjeda bi mogla donijeti promjene u odnosima prema EU, migracionoj i klimatskoj politici, ali formiranje stabilne vlade zavisiće od pregovora sa drugim parlamentarnim strankama i sposobnosti Babiša da osigura većinu u donjem domu parlamenta.
ETOportal / V.M.