Agencija za zaštitu životne sredine upozorava da višegodišnje ignorisanje mjera ugrožava zdravlje ljudi i odlaže sanaciju najveće ekološke crne tačke u Crnoj Gori
Agencija za zaštitu životne sredine (EPA) ponovo je upozorila da kompanija „WEG kolektor“ d.o.o. iz Berana godinama ignoriše rješenja kojima je naloženo sprovođenje hitnih preventivnih i remedijacionih mjera na bazenima crvenog mulja – industrijskog otpada nekadašnjeg Kombinata aluminijuma Podgorica (KAP).
Prema navodima EPA, firma se oglušila o rješenja iz 2017, 2021. i 2024. godine, i nije preduzela propisane korake kako bi spriječila emisiju čestične prašine, koja direktno ugrožava zdravlje ljudi, imovinu i životnu sredinu.
Agencija ističe da je više puta izdala naloge za sprovođenje mjera sanacije, podnijela krivične prijave i obavijestila tužilaštvo i Vladu Crne Gore o nepostupanju vlasnika, ali da je situacija i dalje nepromijenjena.
„Vlasnik bazena crvenog mulja kontinuirano nije postupao po izdatim rješenjima, čime je direktno ugrozio zdravlje ljudi i imovine, uprkos utvrđenoj neposrednoj opasnosti od emisije prašine“, navodi se u saopštenju EPA.
Najveći problem, prema riječima iz Agencije, i dalje predstavljaju neriješeni imovinsko-pravni odnosi između kompanija WEG kolektor, Uniprom i Glavni grad Podgorica, koji onemogućavaju početak sanacije.
Projekat sanacije i ekološke obaveze
EPA smatra da bi rješavanje imovinskih pitanja otvorilo mogućnost za nastavak projekta „Upravljanje industrijskim otpadom i čišćenje“, koji se realizuje u saradnji sa Svjetskom bankom, a za koji je još u januaru 2023. godine izdata ekološka saglasnost.
Planom je predviđeno orošavanje bazena kao kratkoročna mjera, te rekonstrukcija i potpuna izolacija toksičnog materijala hidroizolacionim slojem i slojem humusa, kako bi se omogućila obnova flore i faune na tom području.
Aktivisti traže hitnu reakciju države
Ekološki aktivista Vuk Vujisić poručuje da se sanacija mora započeti već naredne godine, jer je riječ o problemu koji direktno utiče na zdravlje građana i proces evropskih integracija.
„Sanacija se mora sprovesti što prije – zbog zdravlja građana, ali i zatvaranja poglavlja 27 u pregovorima s Evropskom unijom. Ovo je pitanje nacionalnog interesa, a ne profita pojedinaca“, istakao je Vujisić.
On je podsjetio da je Osnovno državno tužilaštvo formiralo specijalizovani tim za borbu protiv eko-kriminala, te izrazio očekivanje da će slučaj crvenog mulja biti jedan od prioriteta u njihovom radu.
ETOportal/Nataša Goleš