Ministarstvo pravde Crne Gore ozvaničilo je Nacrt zakona o dopunama Krivičnog zakonika, kojim se uvodi novo krivično djelo – nezakonito bogaćenje u vezi sa vršenjem javne funkcije. Ovaj potez označava jedan od ključnih mehanizama u borbi protiv korupcije na visokom nivou.
Predloženim rješenjem, po prvi put se eksplicitno kriminalizuje sticanje imovine javnih funkcionera koja je očigledno nesrazmjerna njihovim zakonitim prihodima, čak i kada nije moguće dokazati konkretno porijeklo sredstava. Prema novom članu 417a Krivičnog zakonika, javni funkcioner koji tokom vršenja funkcije, ili u periodu trajanja obaveza vezanih za javnu funkciju, stekne, prenese ili prikrije imovinu vrijednu preko 50.000 eura, a koja nije u skladu sa njegovim zakonitim prihodima, može biti kažnjen zatvorom od šest mjeseci do pet godina.
Poseban akcenat stavljen je na sprečavanje prikrivanja imovine preko članova porodice i povezanih lica. Nacrt zakona propisuje da će imovina stečena ili prenesena preko srodnika, supružnika, partnera, usvojenika, članova zajedničkog domaćinstva ili bilo kog lica sa kojim javni funkcioner ima poslovni ili drugi odnos u svrhu ličnog interesa, biti smatrana imovinom javnog funkcionera, osim ako se dokaže suprotno.
Ukoliko vrijednost takve imovine prelazi 100.000 eura, zaprijećena kazna zatvora iznosi od jedne do osam godina, uz obavezno oduzimanje nezakonito stečene imovine, bez izuzetaka. Ministarstvo pravde ističe da postojeći zakonski okviri, poput zloupotrebe službenog položaja ili pranja novca, nijesu dovoljni kada se ne može dokazati konkretan tok novca ili krivično djelo iz kojeg potiče imovina.
„Uvođenje krivičnog djela nezakonitog bogaćenja popunjava pravnu prazninu i omogućava efikasnije procesuiranje slučajeva visoke korupcije“, navodi se u obrazloženju Nacrta zakona. Predložene izmjene dodatno usklađuju crnogorsko zakonodavstvo sa Direktivom EU 1260/2024 i Konvencijom UN protiv korupcije.
Javni funkcioneri već imaju zakonsku obavezu prijavljivanja prihoda i imovine, što podrazumijeva viši nivo transparentnosti i odgovornosti. „Posjedovanje nesrazmjerne imovine ozbiljno narušava povjerenje građana u nosioce javnih funkcija i integritet institucija“, dodaje se u obrazloženju.
Za sprovođenje zakona nisu potrebna dodatna budžetska sredstva, što ga čini finansijski neutralnim, ali potencijalno snažnim alatom u borbi protiv sistemske korupcije. Nacrt zakona trenutno je u fazi javne rasprave, nakon čega će biti upućen u skupštinsku proceduru.
ETOportal