Crna Gora je 2025. uvezla voće iz Sjeverne Makedonije vrijedno oko 3,1 milion dolara. Istražili smo podatke o uvozu jabuka i kontroli bezbjednosti hrane.
Bugarske vlasti zaustavile su u roku od nekoliko dana dvije pošiljke jabuka iz Sjeverne Makedonije, ukupne težine 40.439 kilograma, nakon što su laboratorijske analize pokazale da voće ne ispunjava propisane standarde Evropske unije u pogledu ostataka pesticida. Obje pošiljke biće vraćene u zemlju porijekla, što ponovo otvara pitanje kontrole kvaliteta i bezbjednosti hrane koja se iz zemalja regiona plasira na tržište Evropske unije, ali i tržišta Crne Gore.
Prema podacima Bugarske agencije za bezbjednost hrane, prva pošiljka, teška 21.089 kilograma, zaustavljena je 29. oktobra, nakon što je laboratorijskim ispitivanjem utvrđeno prisustvo pesticida čija je upotreba zabranjena u Evropskoj uniji.
Druga pošiljka, od 19.350 kilograma, zaustavljena je 2. novembra. U ovom slučaju utvrđeni su ostaci pesticida iznad maksimalno dozvoljenih nivoa. Bugarske vlasti nijesu dozvolile plasman nijedne od ovih pošiljki na tržište i naložile su njihovo vraćanje pošiljaocu.
Važno je naglasiti da se u prvom slučaju radi o prisustvu pesticida zabranjenog za upotrebu u EU, dok je u drugom utvrđeno prekoračenje maksimalno dozvoljenih ostataka. Oba slučaja predstavljaju neusklađenost sa propisima o bezbjednosti hrane.
Podaci međunarodne trgovinske statistike UN Comtrade, dostupni preko platforme Trading Economics, pokazuju da je vrijednost uvoza voća, orašastih plodova i srodnih proizvoda iz Sjeverne Makedonije u Crnu Goru tokom 2025. godine iznosila približno 3,1 milion američkih dolara.
U strukturi tog uvoza značajno mjesto zauzimaju jabuke, kruške i dunje, čiji je uvoz iznosio oko 1,82 miliona dolara. Evidentiran je i uvoz svježeg ili suvog grožđa u vrijednosti od približno 1,19 miliona dolara, dok su ostale kategorije voća imale znatno manje vrijednosti.
Kada je riječ konkretno o jabukama, međunarodna baza World Integrated Trade Solution (WITS), zasnovana na podacima UN Comtrade, bilježi da je Crna Gora tokom 2025. iz Sjeverne Makedonije uvezla 2.644.690 kilograma svježih jabuka, u vrijednosti od 1,82 miliona dolara.
Ovi podaci pokazuju da Sjeverna Makedonija predstavlja značajnog dobavljača jabuka za crnogorsko tržište. Ipak, statistika vrijednosti ukupnog uvoza voća ne smije se poistovjećivati sa količinom svježeg voća, jer obuhvata različite kategorije proizvoda.
Posebno pitanje odnosi se na to da li su tokom 2025. godine i u Crnoj Gori vraćane pošiljke voća iz Sjeverne Makedonije zbog prisustva pesticida ili drugih nepravilnosti.
Prema dostupnim javno objavljenim podacima, nije bilo moguće potvrditi ukupan broj takvih pošiljki niti utvrditi da li je neka konkretna pošiljka voća iz Sjeverne Makedonije vraćena upravo zbog prekoračenja dozvoljenih ostataka pesticida.
Podaci Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove pokazuju da je tokom 2025. godine fitosanitarna inspekcija postupila po 22.399 zahtjeva za pregled pošiljki. Nakon kontrola donijeto je 36 rješenja o zabrani uvoza i 101 rješenje o uništenju pošiljki.
Međutim, ovi podaci odnose se na ukupne kontrole i pošiljke iz svih zemalja, a ne samo iz Sjeverne Makedonije. Zbog toga se iz njih ne može zaključiti koliko je konkretno bilo spornih pošiljki iz te države.
Slučajevi iz Bugarske ukazuju na značaj laboratorijskih analiza i pojačanog nadzora nad uvozom svježeg voća i povrća. Prisustvo pesticida čija je upotreba zabranjena, kao i prekoračenje maksimalno dozvoljenih količina ostataka sredstava za zaštitu bilja, predstavljaju osnov za zabranu stavljanja takvih proizvoda na tržište.
Izvor : Vesti,bg. / Uprava za bezbijednost hrane
ETOportal / V.M.
