Diplomatski intenzivirani kontakti Podgorice i Ankare mogli bi dovesti do povratka bezviznog režima
Crna Gora i Turska ušle su u fazu intenzivnih diplomatskih konsultacija koje, osim ekonomskih i turističkih pitanja, obuhvataju i bezbjednosne izazove nastale tokom prethodnih sedmica. Prema saznanjima Dana iz pouzdanih izvora, među opcijama koje se razmatraju nalazi se i mogućnost da se do kraja godine ukine vizni režim za turske državljane ili da se značajno olakša postupak njegovog dobijanja.
Ministar vanjskih poslova Ervin Ibrahimović svakodnevno je u kontaktu sa šefom diplomatije Turske, Hakanom Fidanom, što potvrđuje da je vizna politika dio šireg paketa bilateralnih pregovora. U Vladi, prema nezvaničnim navodima, postoji spremnost da se odnosi sa Turskom što prije stabilizuju. Premijer Milojko Spajić nije insistirao na odlaganju procesa, već ga podržava kao korak ka “normalizaciji odnosa”.
Uvođenje viza izazvalo pad posjeta i pojačane reakcije
Crna Gora je 28. oktobra donijela odluku o privremenom uvođenju viza za državljane Turske, a mjera je stupila na snagu dva dana kasnije. Razlog je serija incidenata u Baru i Podgorici, uključujući narušavanje javnog reda, sukobe i imovinska oštećenja koja su uključivala turske državljane.
Najozbiljniji incident dogodio se u podgoričkom naselju Zabjelo, kada je jedan Podgoričanin zadobio ubodnu ranu, što je dovelo do policijske intervencije i privođenja više stranih državljana.
Uvođenje viza odmah se odrazilo na priliv turista iz Turske, što je zabrinulo turističke radnike koji su očekivali rast posjeta za zimsku i ljetnju sezonu. Privredni sektor upozorava da bi produženje viznog režima moglo negativno uticati na prihode, tržište rada i dugoročnu atraktivnost Crne Gore kao destinacije.
Podijeljene reakcije: ekonomski interesi naspram bezbjednosnih zahtjeva
Javnost je podijeljena po ovom pitanju. Jedni smatraju da je obnavljanje snažnih odnosa sa Turskom prioritet u ekonomskom interesu države, dok drugi insistiraju da se, prije eventualnog ukidanja viza, moraju uspostaviti pouzdani mehanizmi kontrole.
Ministar unutrašnjih poslova Danilo Šaranović poručio je da je bezbjednost građana na prvom mjestu i da će se svaka odluka o viznom režimu usklađivati sa obavezama iz evropskog pristupnog procesa. Istakao je da Crna Gora zadržava pravo donošenja odluka koje su u njenom državnom interesu.
Moguća odluka do kraja godine
Prema izvorima, rok do kraja godine smatra se realnim, ali samo ukoliko dvije strane ubrzano okončaju tehničke i pravne procedure, kao i usaglašavanje posebnih mehanizama nadzora. U slučaju pozitivnog ishoda, zvanična odluka mogla bi biti objavljena prije ili tokom novogodišnjih praznika.
U toku su razgovori o modelu koji bi bezvizni režim učinio ne samo simboličnim, već i pravno održivim, bezbjednosno kontrolisanim i ekonomskim interesima Crne Gore usklađenim. Model bi trebalo da obuhvati pitanje imigracije, boravka, praćenja rizika i međudržavne saradnje.
ETOportal/N.M.
