Karl Marx (5. maj 1818 – 14. mart 1883) bio je njemački filozof, ekonomista, istoričar i sociolog čije su ideje snažno obilježile političku i društvenu misao modernog doba. Rođen u Trieru, u tadašnjoj Pruskoj, poticao je iz građanske porodice u kojoj je rano bio izložen liberalnim intelektualnim uticajima. Studije prava započeo je na Univerzitetu u Bonu, a potom nastavio u Berlinu, gdje je došao u dodir sa filozofijom Georg Wilhelm Friedrich Hegel, čija je dijalektička metoda značajno oblikovala njegovo teorijsko promišljanje društva i istorije. Doktorirao je 1841. godine na Univerzitetu u Jeni, a ubrzo potom se okrenuo novinarstvu i političkoj kritici.
Radikalni stavovi i kritika tadašnjih vlasti doveli su ga u sukob sa pruskim režimom, pa je kao urednik lista Rheinische Zeitung ubrzo ostao bez platforme za djelovanje nakon zabrane tog lista. Tokom boravka u Parizu upoznao je Friedrich Engels, svog najbližeg saradnika i prijatelja, sa kojim je započeo dugogodišnju intelektualnu saradnju. Njih dvojica su 1848. godine objavili The Communist Manifesto, politički pamflet koji je pozvao radničku klasu na društvenu transformaciju i postao jedno od najuticajnijih djela političke teorije.
Nakon revolucionarnih događaja 1848. godine Marx je protjerivan iz više evropskih država, da bi se 1849. trajno nastanio u Londonu. Uprkos teškim životnim uslovima, radio je na svom kapitalnom djelu Das Kapital, objavljenom 1867. godine, u kojem je analizirao strukturu kapitalističke ekonomije i odnos između rada i kapitala. Njegove teorije istorijskog materijalizma i klasne borbe snažno su uticale na političke pokrete širom svijeta i kasnije inspirisale revolucije poput Ruske Revolucije. Marx je preminuo 14. marta 1883. u Londonu, a njegovo intelektualno nasljeđe i danas ostaje predmet intenzivnih rasprava u akademskim i političkim krugovima.
ETOportal
