Lausanne – Međunarodni olimpijski komitet (MOK) usvojio je novu politiku po pitanju učešća sportistkinja u ženskoj kategoriji, koja stupa na snagu od Olimpijskih igara u Los Anđelesu 2028. godine. Prema novim pravilima, transrodne žene i neke sportistkinje sa razlikama u polnom razvoju neće moći da se takmiče u ženskim sportskim događajima na Olimpijskim igrama.
Ova odluka predstavlja najznačajniju promjenu u politici MOK-a u vezi sa rodnom kriterijumima od kada je Kristi Koventri izabrana za predsjednicu Komiteta – prvom ženom na toj funkciji.
Prema novoj politici, eligibilitet za žensku kategoriju biće određen jednim genetskim testom za tzv. SRY gen, markerski test koji otkriva prisustvo Y hromozoma. Samo sportistkinje kod kojih ovaj test pokaže da ne postoji prisustvo SRY gena biće kvalifikovane da nastupaju u ženskim disciplinama. Test se obavlja jednom u sportskoj karijeri i smatra se trajnim dokazom biološkog spola.
Ciljevi i reakcije
Iz MOK-a se navodi da je politika uvedena kako bi se osigurala pravičnost, bezbjednost i integritet ženskih sportskih takmičenja, uz pozivanje na naučne dokaze o fizičkim razlikama koje se zadržavaju nakon muške pubertetske faze. Ovaj pristup je usvojen nakon više mjeseci rasprava i savjetovanja sa međunarodnim sportskim federacijama.
Međutim, odluka izaziva oprečne reakcije u svijetu sporta i prava. Podržavaoci politike tvrde da se radi o zaštiti tradicionalne ženske sportske kategorije, dok kritičari, među kojima su grupe za ljudska prava i neke sportske zajednice, ukazuju da bi ovakvi zahtjevi za genetskim testiranjem mogli dovesti do “policiranja” i neproporcionalnog isključivanja pojedinih sportistkinja.
Šira perspektiva
Ovaj potez se poklapa sa sličnim pravilima koja su već usvojene u nekim pojedinačnim sportskim federacijama, poput atletike i biciklizma, koje su već uvele zahtjeve koji ograničavaju učešće transrodnih žena u ženskim događajima.
Nova politika MOK-a ne utiče na rekreativni ili amaterski sport, već isključivo na elite nivo takmičenja u okviru Olimpijskih disciplina.
ETOportal
