Nova eskalacija rata ugrožava izvoz ukrajinskog žita preko Crnog mora. EU upozorava na rizike po cijene hrane, ukrajinsku ekonomiju i migracije.
Nova eskalacija rata u Ukrajini i sve veći rizik za plovidbu Crnim morem izazvali su ozbiljnu zabrinutost evropskih zvaničnika zbog posljedica po ukrajinsku ekonomiju, globalno tržište žitarica i bezbjednost hrane. O toj situaciji razgovarali su ministri spoljnih poslova Evropske unije na sastanku u Irskoj, dok je šefica evropske diplomatije Kaja Kallas upozorila da ruski napadi na brodove sa žitom mogu izazvati novi globalni poremećaj u snabdijevanju hranom.
Od jula su intenzivirani ruski napadi na ukrajinske luke i plovila, zbog čega je pomorski izvoz ozbiljno otežan. Prije nove eskalacije, preko luka Odesa, Čornomorsk i Pivdenji Ukrajina je mjesečno izvozila oko šest miliona tona poljoprivrednih proizvoda i čelika. Alternativni kopneni i riječni pravci ne mogu u potpunosti nadomjestiti pomorski saobraćaj, dok visoki troškovi transporta, ograničeni skladišni kapaciteti i pad domaćih cijena dodatno pritiskaju ukrajinske proizvođače.
Ove posljedice više nijesu samo ukrajinski problem. Ukoliko poremećaj izvoza potraje, pritisak može biti prenesen na globalne cijene žitarica, posebno na tržišta zemalja koje zavise od uvoza iz crnomorskog regiona. Belgijski ministar spoljnih poslova Maxime Prévot upozorio je na moguću kombinaciju ekonomskog udara na Ukrajinu, pogoršanja prehrambene sigurnosti u Africi i novih migracionih pritisaka prema Evropi. Posebno je osjetljivo tržište Egipta i drugih velikih uvoznika ukrajinskog žita.
Evropska unija istovremeno pokušava da amortizuje finansijski udar na Ukrajinu. Paket podrške vrijedan 90 milijardi eura namijenjen je finansiranju Ukrajine tokom 2026. i 2027. godine, dok pojedine članice ponovo traže rješenje za korišćenje oko 210 milijardi eura zamrznute ruske imovine. Belgija se tome i dalje protivi zbog pravnih i finansijskih rizika. Naša analiza je da Crno more sve više postaje istovremeno vojno, energetsko, trgovačko i bezbjednosno pitanje za Evropu: što duže traje prekid normalnog pomorskog saobraćaja, veći je rizik da posljedice rata budu prenesene na cijene hrane, ukrajinske javne finansije i evropsku migracionu politiku.
Izvor : Euronews
ETOportal / V.M.
