U Vrhovnom sudu Crne Gore predstavljen je novi sistem elektronske sudske prakse zasnovan na vještačkoj inteligenciji, koji bi u narednom periodu trebalo da bude implementiran u svim sudovima u zemlji. Projekat se realizuje u okviru EUROL 4 programa, a cilj mu je unapređenje efikasnosti pravosuđa, ujednačavanje sudske prakse i jačanje transparentnosti kroz primjenu savremenih digitalnih alata.
Prvi AI sistem u crnogorskom pravosuđu
Kako je saopšteno, riječ je o prvom sistemu u crnogorskom pravosuđu koji koristi vještačku inteligenciju, a koji su zajednički razvili Vrhovni sud Crne Gore i Sudski savjet. Projekat je u potpunosti realizovan internim kapacitetima, kroz rad zaposlenih u Odjeljenju za IKT i multimediju Sekretarijata Sudskog savjeta.
Sistem elektronske sudske prakse predstavlja inovativan alat koji omogućava brže pretraživanje, obradu i analizu sudske prakse, uz cilj da doprinese većoj dosljednosti u donošenju sudskih odluka.
Fokus na efikasnost i pravnu sigurnost
Predsjednica Vrhovnog suda Crne Gore Valentina Pavličić ocijenila je da savremeni izazovi pravosudnog sistema zahtijevaju kontinuirano unapređenje rada kroz inovacije, uz poseban fokus na zaštitu prava građana i jačanje povjerenja u pravosuđe.
Ona je istakla da uvođenje novih metodologija i digitalnih alata predstavlja važan korak ka efikasnijem, dostupnijem i transparentnijem sudskom sistemu, kao i ka boljem upravljanju resursima i ujednačavanju sudske prakse.
EU podrška digitalnoj transformaciji pravosuđa
Ambasador Evropske unije u Crnoj Gori Johan Satler pohvalio je dosadašnje rezultate projekta EUROL 4, ističući da on predstavlja značajan doprinos procesu zatvaranja pregovaračkih poglavlja 23 i 24, koja se odnose na vladavinu prava.
On je naveo da je razvijen praktičan i kvalitetan digitalni alat koji je uspješno testiran, te da se očekuje njegova puna primjena u svim sudovima do kraja naredne godine.
Cilj – modernizacija i evropski standardi
Ministar pravde Bojan Božović ocijenio je da je za malu državu izazov izgraditi efikasan i moderan pravosudni sistem, ali da Crna Gora pokazuje kapacitet za sprovođenje reformi.
On je poručio da je cilj da pravosudni sistem Crne Gore, kroz digitalizaciju i savremene alate, bude usklađen sa evropskim pravnim standardima i praksom evropskih sudova.
Pilot projekat u Privrednom sudu
Pilot faza projekta trenutno se realizuje u Privrednom sudu Crne Gore. Predsjednik tog suda Mladen Grdinić ocijenio je da novi sistem omogućava brzo, precizno i efikasno korišćenje aplikacije, uz značajan doprinos ujednačavanju sudske prakse i jačanju pravne sigurnosti građana.
U narednom periodu planirano je proširenje primjene sistema i na Upravni sud Crne Gore.
Digitalizacija i nova metodologija izvještavanja
Na sastanku u Vrhovnom sudu predstavljena je i nova metodologija za godišnje izvještavanje sudova, koja će omogućiti standardizovano prikupljanje i analizu podataka, kao i veću uporedivost i transparentnost rada sudskog sistema.
Posebno je predstavljen i projekat ubrzanog rješavanja tipskih predmeta u Upravnom sudu, koji je već doprinio smanjenju broja neriješenih predmeta i skraćenju trajanja postupaka, a njegova primjena planirana je i u prekršajnim sudovima.
Jačanje digitalne infrastrukture pravosuđa
Pored AI sistema, predstavljeni su i alati za unapređenje kvaliteta podataka u pravosuđu, kao i kontrolni mehanizmi za preciznije evidentiranje i obradu sudskih predmeta, posebno u oblastima organizovanog kriminala i korupcije.
Na prezentaciji su učestvovali predstavnici Sudskog savjeta, eksperti projekta EUROL 4 i Kancelarije Ujedinjenih nacija za projektne usluge (UNOPS), kao i predsjednik Sudskog savjeta Radoje Korać.
Projekat elektronske sudske prakse predstavlja jedan od ključnih koraka u digitalnoj transformaciji crnogorskog pravosuđa i njegovom usklađivanju sa evropskim standardima.
ETOportal
