Zatvaranje pregovaračkih poglavlja predstavlja ključnu fazu u procesu pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji. Poglavlje 32, koje se odnosi na finansijski nadzor, potvrđuje sposobnost države da sprovodi reforme, a ne samo da o njima priča, ocijenio je Zoran Jelić, bivši predsjedavajući Senatom Državne revizorske institucije (DRI).
Prema njegovim riječima, zatvaranje poglavlja pokazuje da institucije funkcionišu, posebno DRI i Revizorsko tijelo Crne Gore, te da Crna Gora ima volju da se uskladi sa evropskim standardima u finansijskom nadzoru. “DRI je prepoznata kao jedna od najstabilnijih institucija u pregovorima za Poglavlje 32. Ona polaže račune direktno Skupštini i nezavisna je od Vlade i Ministarstva finansija. Svako zatvoreno poglavlje znači da je crnogorsko zakonodavstvo u toj oblasti u skladu s evropskim standardima”, ističe Jelić.
Zatvaranje poglavlja 32, kako dodaje, donosi bolji kvalitet života građana, otvara vrata privredi prema jedinstvenom evropskom tržištu, jača pravnu sigurnost, efikasnije sudstvo i borbu protiv korupcije kroz ispunjavanje završnih mjerila u poglavljima 23 i 24.
Iz Ministarstva finansija navode da zatvaranje poglavlja predstavlja dokaz ozbiljnosti reformi u finansijskom sektoru: reforme unutrašnje finansijske kontrole, jačanje interne i eksterne revizije te uvođenje jasnih pravila odgovornosti. Prema saopštenju, ove mjere dovode do transparentnijeg i odgovornijeg upravljanja javnim sredstvima.
Međutim, Jelić ističe da je Ministarstvo finansija i dalje najslabija karika u sprovođenju ovih reformi:
- Revizijom završnog računa budžeta za 2024. godinu, DRI je dala 59 preporuka, uključujući materijalno značajne greške i nepravilnosti u vođenju Glavne knjige.
- Ministarstvo finansija nema pisana operativna uputstva i jasno definisane odgovornosti za poslove u Državnom trezoru.
- Nisu obezbijeđene potpune evidencije stanja i prometa sredstava iz donacija i Evropske unije.
- Ministarstvo krši zakon prilikom preusmjeravanja sredstava iz budžetskih rezervi, što je više puta istaknuto u zakonima o budžetu i fiskalnoj odgovornosti.
“MF je svjesno kršilo zakon, preusmjeravajući 65 miliona na račune 16 potrošačkih jedinica, što je u suprotnosti sa zakonskim ograničenjima od 10% planiranih sredstava potrošačkih jedinica”, upozorava Jelić.
Prema Jeliću, trenutno se realizuje oko 70% preporuka DRI, ali EU zahtijeva veći nivo primjene, posebno u dijelu odgovornosti rukovodilaca za propuste u trošenju javnih sredstava.“Da bi poglavlje 32 bilo konačno zatvoreno, Ministarstvo finansija i Vlada moraju pokazati punu primjenu preporuka DRI, čime bi se postigao visok nivo institucionalne zrelosti u procesu pridruživanja EU”, poručuje Jelić.
ETOportal
