Savjet Evropske unije za spoljne poslove (GAC) danas u Briselu nije usvojio zaključke o proširenju Evropske unije, nakon što je Mađarska uložila veto, saopštila je danska ministarka za evropske poslove Mari Bjer. Zbog blokade Budimpešte, nacrt zaključaka Savjeta biće transformisan u zaključke Predsjedništva EU, uz podršku 26 država članica.
Bjer je na konferenciji za novinare istakla da su svi pokušaji pronalaženja kompromisa bili bezuspješni, ocijenivši da mađarska odluka šalje pogrešnu poruku državama kandidatima. Kako je naglasila, Evropska unija želi da zemlje kandidati biraju EU, a ne alternativne geopolitičke centre moći, te je izrazila žaljenje zbog blokade procesa proširenja, koji uživa snažnu podršku gotovo svih članica.
Prema njenim riječima, Mađarska je odbila da podrži dokument zbog dijela koji se odnosi na pozitivnu ocjenu napretka Ukrajine ka članstvu u EU, iako tu ocjenu dijele sve ostale države članice. Zaključci su, osim Ukrajine, obuhvatali i procjenu napretka šest partnera sa Zapadnog Balkana, kao i Turske, Moldavije i Gruzije.
U nacrtu zaključaka posebno se pozdravlja napredak Crne Gore u pristupnim pregovorima, uz konstataciju da je do sada privremeno zatvoreno 12 pregovaračkih poglavlja. Savjet izražava očekivanje da će Crna Gora u narednom periodu zatvoriti dodatna poglavlja, čim se ispune neophodni uslovi, kao i spremnost za formiranje ad hok radne grupe za izradu nacrta pristupnog ugovora.
Govoreći o Ukrajini, Bjer je poručila da 26 država članica pruža snažnu podršku Kijevu i da ta zemlja ispunjava obaveze koje su pred nju postavljene. Njemački državni ministar za Evropu Ginter Krihbaum ocijenio je postupanje Mađarske kao „sve destruktivnije“, upozorivši da Budimpešta koči evropske procese.
Mađarski veto trenutno onemogućava formalne runde pregovora Ukrajine sa EU, ali Bjer navodi da se proces ipak nastavlja kroz neformalne kanale, uključujući tehničke smjernice i reformske zahtjeve. Ukrajina bi, prema njenim riječima, mogla brzo napredovati ukoliko bi veto bio povučen.
Mađarska vlast opravdava protivljenje ukrajinskom članstvu visokim finansijskim troškovima i položajem mađarske manjine u Ukrajini, dok premijer Viktor Orban upozorava na moguće negativne ekonomske posljedice po Mađarsku.
Državna sekretarka u Ministarstvu vanjskih i evropskih poslova Hrvatske Andreja Metelko Zgombić kazala je da Savjet, nažalost, nije usvojio zaključke zbog protivljenja jedne države, ali da ostali dio dokumenta sadrži snažne poruke podrške proširenju zasnovanom na individualnim zaslugama.
Zaključci se temelje na godišnjem izvještaju Evropske komisije, a njihovo zvanično razmatranje očekuje se na Samitu EU 18. i 19. decembra, koji bi, kako je istaknuto, mogao biti presudan za dalji tok politike proširenja.
ETOportal
